Opis Obiektu

EC Szombierki

EC Szombierki jest kompleksem zabytkowych budowli pozostałych po nieczynnej już elektrociepłowni. Uruchomiony w 1920 roku jako elektrownia, jest z najstarszych zakładów przemysłowych Bytomia.  Inwestorem była niemiecka spółka Schaffgotsch Bergwerksgesellschaft GmbH.


EC Szombierki obejmuje obszar ok. 17,88 ha. Usytuowana jest w południowo-zachodniej części miasta, w dzielnicy Szombierki, która w granicach Bytomia znajduje się dopiero od roku 1951. Drogą dojazdową do obiektu jest ul. Kosynierów, przechodząca w kolejowy wiadukt. Z trzech stron kompleks zakładowy otoczony jest torami kolejowymi. W przypadku obrony elektrowni, miały tam stanąć pociągi pancerne, które miały utrudnić zdobycie strategicznego obiektu.

EC Szombierki jest jedynym zespołem zabudowań tej skali, pod względem powierzchni, kubatury (322 tys. m3) i wartości architektonicznej, na Górnym Śląsku. Zespół zaprojektowany został przez berlińskich  architektów Emila i Georga Zillmannów – autorzy osiedli Nikiszowiec i Giszowiec. Prezentuje cechy modernistyczne z elementami typowymi dla stylu Zillmannów, takimi jak monumentalizm budowli, prostota i kubiczność brył, ceglana licówka. Wewnątrz zachowały się wartościowe elementy dekoracji i wyposażenia (m.in. lampy Behrensa). Na wieży zagarowej znajduje się – obecnie nieczynny – unikatowy, czterostronny zegar marki Siemens und Halske, z 1925 roku, sprzęgający dawniej 54 inne zegary na terenie zakładu. Mający 5 m średnicy i wskazówki ważące 100 kg jest drugim pod względem wielkości czasomierzem w Polsce. W obrębie zabytku znajdują się też trzy kominy (najwyższy o wysokości 120 m). Największymi pomieszczeniami elektrociepłowni są dawna hala maszynowni oraz kotłownia.

EC Szombierki to unikalny kompleks budynków porównywany często z Battersea Power Station w Londynie. Obiekt ze względu na swój monumentalny wygląd nazywany jest perłą architektury Górnego Śląska lub industrialną katedrą. W roku 2009 w wyniku plebiscytu internetowego EC Szombierki uznana jednym z „7 Cudów Architektury Województwa Śląskiego”.

W 2010 roku Elektrociepłownia Szombierki znalazła się na Szlaku Zabytków Techniki Województwa Śląskiego, a 14 stycznia 2013 roku decyzją Śląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków została wpisana do rejestru zabytków nieruchomych województwa śląskiego pod numerem A/398/13.

Źródło: Wikipedia, Tomasz Sanecki „Historia EC Szombierki – perły architetury przemysłowej na Śląsku”, Decyzja Śląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków

Dodaj komentarz