Historia

Geneza

Historia Elektrowni Szombierki sięga czasów przed pierwszą wojną światową. Jej początku należy szukać w życiorysie Karola Goduli (ur. 1781, zm. 1848), jednego  największych przemysłowców I połowy XIX wieku na terenie Górnego Śląska, nazywanego też królem cynku. Jego majątek szacowany na 2 mln talarów, obejmował 19 kopalń galmanu, 40 kopalń węgla kamiennego, 3 huty cynku i 28 udziałów w hucie „Karol” oraz majątki ziemskie Szombierki, Orzegów, Bujaków i Pniowy.


Jako człowiek samotny i bezdzietny, dystansujący się od otoczenia (prawdopodobnie za sprawą okaleczeń, których doznał w młodości podczas napaści), dawał pożywkę plotkom o jego konszachtach z diabłem. Pochylił się jednak nad losem kilkuletniej półsieroty, Joanny Gryzik – podopiecznej swojej służącej. Zajął się opieką i edukacją dziewczynki i uczynił ją swoją główną spadkobierczynią. Joanna odziedziczyła fortunę w wieku zaledwie 6 lat.  W 1858 roku król pruski Fryderyk Wilhelm IV Hohenzollern nadał jej szlachectwo zmieniając nazwisko na Gryzik von Schomberg-Godula i nadał herb (znalazły się w nim błękit i złoto, barwy Górnego Śląska oraz górniczy młotek i pyrlik); w tym samym roku Joanna poślubiła hrabiego Hansa Ulryka Schaffgotscha, z którym spędziła niemal 50 lat, dochowując się czwórki dzieci.

Inwestorem budowy Elektrowni Szombierki (dawniej Bobrek) była spółka Schaffgotsch Bergwerksgesellschaft GmbH, należąca do małżonków oraz Stephana Bernarda – dyrektora generalnego w latach 1914-38. Ani Joanna z domu Gryzik, ani jej mąż nie dożyli jednak otwarcia Elektrowni.

Warto wspomnieć, że początkowo zakład planowany był jako fabryka prochu – świadczy o tym solidna i potężna konstrukcja, typowa dla budowli o charakterze militarnym. Po zakończeniu I wojny światowej zmieniono jednak koncepcję i dla pełnego wykorzystania węgla odpadowego z należącej do spółki kopali Bobrek i Szombierki, obiekt zaadoptowano dla potrzeb elektrowni.

 

 

Źródła: Wikipedia; Edward Nowak „Historia Bytomskich Elektrowni”

Dodaj komentarz